است و اينك مىخواهيم بعض مركبات و مفردات را براى آسانى

--> يك‌صد و پنجاه سانتىگرم است و شير خشت مانند ترنجبين است ماء الشعير براى صفراى سوخته مفيد مىباشد زردآلو خيسانده يا پخته ، آلو ، لعاب بزر اسفرزه با ترنجبين ، آب هندوانه با شير خشت و آب انار ترش و شيرين با شير خشت و آب خيسانده عناب و آب كدوى تازه كه خوراك هركدام از يك‌صد و پنجاه الى دويست و پنجاه گرم است و راه گرفتن آب خيار و هندوانه و كدو اين است كه با خمير آن را بپوشانند و زير آتش بپزند تا اينكه خمير بپزد بعد آن را بيرون مىآورند و بفشارند . اما مسهلات بلغم عبارت است از : اشق با سركه براى بلغم غليظ و خوراك آن از دو و نيم الى پنج گرم است گاوشير پنج گرم با آب گرم و برنك كابلى از 5 / 2 تا 5 گرم و تربد از 125 سانتىگرم تا پنج گرم براى بلغم رقيق و همراه با زنجبيل براى بلغم غليظ مفيد است . مغز دانه كرچك با آب عسل ده تا بيست دانه با كمى مصطكى و نعناع و سكبينه از دو و نيم الى پنج گرم و سورنجان به تنهائى پنج گرم و با ساير داروها دو و نيم گرم براى بلغمى كه سبب مفاصل است سودمند مىباشد . فرفيون براى بلغم پشت و رانها از 3 / 0 تا 8 / 0 گرم و راوند براى همه انواع بلغم مفيد مىباشد اما بايد پوست وسط آن را بگيرند و خوراكش از هشتاد سانتىگرم تا يك‌صد و بيست سانتىگرم است و در هنگام گرمى و جاهاى گرم نبايد بخورند و با كمى نشاسته ، گل سرخ و زعفران بايد مخلوط شود و تربد و شيره غافت ( گل حله ) و عصاره افسنتين آن را تقويت مىكنند . اسارون سى و پنج گرمش با آب عسل مفيد است و كارش مثل خربق سفيد است ريوند براى همه انواع از يك و بيست صدم گرم تا هفت و نيم گرم كه ضعفا و بچه‌ها نبايد بخورند و در تبهاى گرم و مزاج گرم نبايد تجويز شود ، زراوند طويل ( زراوند نر ) پنج گرمش با آب عسل كارش مثل پيه هندوانه ابو جهل است و براى صرع و كزاز مفيد مىباشد و اندامهاى درونى را نيرو مىبخشد . زنجبيل اندامهاى درونى را نيرو مىدهد و پنج گرم آن براى بلغمى كه آب دهن را زياد كرده و بلغم لزج و آنكه از ميوه‌ها پيدا شده سودمند است . زوفاى خشك ده تا بيست گرم با سكنجبين عسلى كيموس غليظ را روان مىكند . شيطره براى بلغم غليظ و درد مفاصل مفيد است و مقدار خوراك آن دو و نيم گرم است . شنبليله ( حلبه ) پخته با آب عسل روده‌ها را پاك مىكند ، مقل با آب عسل خوراكش تا ده گرم است برگ گل مشكيجه ( نسرين يا نسترن وحشى ) از پنج تا پانزده گرم مفيد است و اما مسهل براى سوداء هليله سياه به تنهائى از هفت و نيم الى دوازده و نيم گرم و با ساير داروهاى پخته از دوازده و نيم تا 25 گرم سنگ ارمنى ( گل ارمنى ) از دو و نيم تا هفت و نيم گرم با كمى كتيرا افتيمون با آب پنير در ظرف چند روز سوداء را از بين مىبرد اما خوب نبايد كوفته شود و با روغن لاجورد مخلوط تا ده گرم با كمى كتيرا بايد به كار رود . مؤلف اعلى الله مقامه